ความรู้เกี่ยวกับพระประจำวัน และคาถาสวดบูชา

เผยแพร่เมื่อ: วันเสาร์, 14 กุมภาพันธ์ 2569 01:59 | เปิดอ่าน : 35 ครั้ง

ตามคติพุทธศิลป์ไทย ได้กำหนด “พระประจำวันเกิด” ไว้ทั้ง 7 วัน (และพุธกลางคืน) โดยอ้างอิงเหตุการณ์สำคัญในพุทธประวัติที่สอดคล้องกับคุณลักษณะของผู้เกิดในแต่ละวัน เช่น ความเมตตา ปัญญา ความเพียร หรือความสงบ ปางพระพุทธรูปแต่ละวันจึงมิใช่เพียงรูปเคารพ หากเป็นสัญลักษณ์เตือนใจให้ผู้เกิดวันนั้นระลึกถึงธรรมและเจริญคุณความดีตามแนวแห่งพระพุทธองค์ การสวดคาถาพระประจำวัน ถือเป็นการบูชาพระรัตนตรัยและตั้งจิตระลึกถึงพระพุทธคุณ โดยนิยมสวดตามจำนวนจบประจำวัน ควบคู่กับการเจริญสติและอธิษฐานจิตเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต หมวดพระประจำวันนี้ จึงเป็นทั้งความรู้ทางพุทธศิลป์ไทย และแนวทางปฏิบัติทางจิตใจ ที่สืบทอดอยู่ในวัฒนธรรมไทยมาแต่โบราณ

พระประจำวันอาทิตย์ — ปางถวายเนตร

หลังจากตรัสรู้ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ พระพุทธเจ้ามิได้ลุกจากสถานที่แห่งการตรัสรู้ในทันที พระองค์ทรงยืนพิจารณาต้นโพธิ์ตลอด 7 วัน โดยไม่กะพริบพระเนตร การยืนอย่างนิ่งสงบนี้ มิใช่เพียงการชื่นชมธรรมชาติ แต่คือการแสดง “ความกตัญญู” ต่อสถานที่ที่ทำให้เกิดการตรัสรู้ในพุทธศิลป์ไทย ปางถวายเนตรจึงเป็นพระพุทธรูปยืนตรง พระหัตถ์แนบข้างพระวรกาย แววพระเนตรทอดมองตรงอย่างมั่นคง

สำหรับผู้เกิดวันอาทิตย์ เชื่อกันว่าเป็นผู้มีภาวะผู้นำสูง มุ่งมั่น และมีพลังภายใน พระปางถวายเนตรจึงเตือนใจว่า "ผู้ยิ่งใหญ่ไม่ใช่ผู้ลืมอดีต แต่คือผู้ไม่ลืมผู้มีพระคุณ"

คาถาสวดบูชา

อุเทตะยัญจักขุมา เอกะราชา หะริสสะวัณ โณ ปะฐะวิปปะภาโส ตัง ตัง
นะมัสสามิ หะริสสะวัณณัง ปะฐะวิปปะภาสัง ตะยัชชะคุต ตา วิหะเรมุ
ทิวะสัง เย พราหมะณา เวทะคุ สัพพะ ธัมเม, เต เม นะโม เต จะ มัง
ปาละ ยันตุ นะมัตถุ พึทธานัง นะมัตถุ โพธิยา, นะ โม วิมุตตานัง นะโม
วิมุตติยา อิมังโส ปะริตตัง กัตวา โมโร จะระติ เอสะน

ต้องการเป็นเจ้าภาพทำบุญ สร้างพระประธาน หรือพระพุทธรูปประจำวัน เพื่อนำไปถวายให้กับวัดที่ขาดแคลน และต้องการ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมและสั่งทำได้ที่ 089-550-9777 หรือ ไลน์ไอดี 0895509777

พระประจำวันจันทร์ — ปางห้ามญาติ

ครั้งหนึ่ง พระญาติสองฝ่ายคือชาวศากยะและโกลิยะ เตรียมทำสงครามแย่งน้ำในแม่น้ำโรหิณี น้ำเพียงสายเดียว กลายเป็นเหตุแห่งการฆ่าฟัน พระพุทธเจ้าทรงเสด็จไปยืนกลางสนามรบ ยกพระหัตถ์ทั้งสองขึ้นห้าม พระองค์มิได้ใช้กำลัง แต่ใช้ปัญญาและเมตตาตรัสถามว่า “น้ำมีค่ากว่าชีวิตหรือไม่” เมื่อทุกคนตระหนัก ความโกรธก็สลาย ในพุทธศิลป์ ปางห้ามญาติจึงเป็นพระยืนยกพระหัตถ์ทั้งสอง คล้ายท่าห้ามหรือปกป้อง

ผู้เกิดวันจันทร์มักเป็นคนอ่อนโยน อ่อนไหว และรักความสงบ พระปางนี้จึงเตือนใจว่า "ผู้ชนะที่แท้ คือผู้หยุดความโกรธได้ก่อน"

คาถาสวดบูชา

ยันทุนนิมิตตัง อะวะมังคะลัญจะโย จามะนาโป สะกุณัสสะ สัทโท
ปาปัคคะโห ทุสสุปิ นัง อะกันตัง พุทธานุภาเวนะ วินาสะเมนตุ
ยันทุนนิมิตตัง อะวะมังคะลัญจะโย จามะนาโป สะกุณัสสะ สัทโท
ปาปัคคะโหทุสสุปิ นัง อะกันตัง ธัมมานุภาเวนะ วินาสะเมนตุ
ยันทุนนิมิตตัง อะวะมังคะลัญจะโย จามะนาโป สะกุณัสสะ สัทโท
ปาปัคคะโหทุสสุปิ นัง อะกันตัง สังฆานุภาเวนะ วินาสะเมนตุ

พระประจำวันอังคาร — ปางไสยาสน์

ในวาระสุดท้ายแห่งพระชนมชีพ พระพุทธเจ้าทรงประชวร หลังเสวยภัตตาหารจากนายจุนทะ พระองค์เสด็จไปยังสาลวโนทยานเมืองกุสินาราแล้วประทับนอนตะแคงขวา พระหัตถ์รองพระเศียร พระบาทซ้อนกัน ท่านอนนี้เรียกว่า “สีหไสยาสน์” — ท่านอนของราชสีห์ ก่อนปรินิพพาน พระองค์ตรัสธรรมครั้งสุดท้ายว่า “สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง จงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อม” ปางไสยาสน์จึงไม่ใช่ภาพแห่งความตาย แต่คือภาพแห่งความสงบสูงสุด

ผู้เกิดวันอังคารมักมีพลัง กล้าหาญ และจริงจัง พระปางนี้จึงเตือนว่า "ผู้แข็งแกร่งที่สุด คือผู้วางได้"

คาถาสวดบูชา

ยัสสานุสสะระเณนาปิ อันตะลิก เขปิ ปาณิ โน ปะติฏิฐะมะธิ คัจฉันติ ภูมิยัง
วิยะ สัพพะทา สัพพูปัททะวะชาลัมหา ยักขะโจราทิ สัมภะวา คะณะนานะ
จะ มุตตานัง ปะริตตันตัม ภะณามะ เห

พระประจำวันพุธกลางวัน — ปางอุ้มบาตร

หลังจากพระพุทธเจ้าเสด็จขึ้นไปโปรดพระพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เมื่อเสด็จกลับโลกพระองค์เสด็จบิณฑบาตในพระนครกบิลพัสดุ์ แต่ไม่มีใครใส่บาตรเพราะชาวเมืองคิดว่า “เจ้าชายสิทธัตถะไม่ควรออกบิณฑบาต” พระพุทธเจ้าจึงทรงยืนอุ้มบาตรอย่างสงบ ไม่โกรธ ไม่อธิบาย ไม่ตำหนิ จนพระเจ้าสุทโธทนะทรงเห็นและเข้าใจ ปางนี้จึงเป็นพระยืนอุ้มบาตรไว้ที่พระอุระ

ผู้เกิดวันพุธกลางวันมักฉลาด สุภาพ และยืดหยุ่น พระปางนี้จึงเตือนใจว่า "ผู้สูงส่ง ไม่จำเป็นต้องแสดงตน"

คาถาสวดบูชา

สัพพาสีวสะชาตีนัง ทิพพะมันตาคะทัง วิยะ ยันนาเสติ วิสังโฆรัง เสสัญจาปิ ปะริสสะยัง อาณักเขตตัมหิ สัพพัตถะ สัพพะทา สัพพะ ปาณินัง สัพพะโสปิ นิวาเรติ ปริตตันตัมภะ ณามะเห

พระประจำวันพุธ (กลางคืน) — ปางป่าเลไลยก์

ครั้งหนึ่ง พระภิกษุในวัดโกสัมพีเกิดความขัดแย้งกันรุนแรง แม้พระพุทธเจ้าจะทรงตักเตือนหลายครั้ง แต่ไม่มีฝ่ายใดยอมฟัง พระองค์จึงตัดสินใจเสด็จออกจากหมู่สงฆ์ เข้าสู่ป่าปาริเลยยกะเพียงลำพัง ในป่านั้น มีช้างเชือกหนึ่งคอยถวายการดูแล นำผลไม้ น้ำ และทำความสะอาดสถานที่ ต่อมามีลิงตัวหนึ่งนำรวงผึ้งมาถวาย ด้วยความเลื่อมใส พระพุทธเจ้าทรงรับไว้ เหตุการณ์นี้สะท้อนว่า แม้สัตว์ยังเข้าใจความสงบ แต่มนุษย์กลับติดอยู่ในอัตตา ในพุทธศิลป์ ปางป่าเลไลยก์จึงมีช้างและลิงอยู่เบื้องล่าง แสดงการถวายอุปัฏฐาก

ผู้เกิดวันพุธกลางคืนมักมีโลกส่วนตัวสูง ลึกซึ้ง และรักอิสระ พระปางนี้จึงเตือนใจว่า "บางครั้ง การออกจากความขัดแย้ง คือความกล้าหาญที่สุด"

คาถาสวดบูชา

ยัสสานุภาเวน ยักขา เนวะ ทัสเสนะติ ภิง สะนัง ยัมหิ เจวานุยุญชันโต
รัตตินทิวะมะตันทิโต สุขัง สุปะติ สุตโตจะ ปาปัง กิญจิ นะ ปัสสะติ
เอวะมาทิคุณูเปตัง ปะริตตันตัมภะณามะ เห

หรือ

กินนุ สันตะระมาโนวะ ราหุ จันทัง ปะมุญจะสิ สังวิคคะรูโป อาคัมมะ กินนุ
ภีโต ติฏฐะสีติ สัตตะธา เม ผะเล มุทธา ชีวันโต นะ สุขัง ละเภ
พุทธาคาถาภิคิโตมหิ โนเจ มุญเจยะ จันทิมันต

พระประจำวันพฤหัสบดี — ปางสมาธิ

ก่อนตรัสรู้ พระพุทธเจ้าประทับนั่งใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ เข้าสู่สมาธิอันแน่วแน่ แม้พญามารจะมาขัดขวาง ด้วยภาพลวงตา ความกลัว และการคุกคาม พระองค์มิได้ลุก มิได้หวั่นไหว เพราะทรงตั้งพระปณิธานว่า “หากไม่ตรัสรู้ จะไม่ลุกจากที่นี้” ในที่สุด พระองค์ทรงชนะมารด้วยจิตที่มั่นคง ปางสมาธิจึงเป็นพระนั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์วางซ้อนกันบนพระเพลา ผู้เกิดวันพุธกลางคืนมักมีโลกส่วนตัวสูง ลึกซึ้ง และรักอิสระ พระปางนี้จึงเตือนใจว่า "บางครั้ง การออกจากความขัดแย้ง คือความกล้าหาญที่สุด"

ผู้เกิดวันพฤหัสมักเป็นผู้รักการเรียนรู้ มีปัญญา และเป็นครูโดยธรรมชาติ พระปางนี้จึงเตือนใจว่า "จิตที่ตั้งมั่น ย่อมเห็นความจริง"

คาถาสวดบูชา

อัตถิโลเก สีละคุโณ สัจจังโสเจยยะ นะ ททะยา เตนะ สัเจนะ กาหามิ
สัจจะกิริยะ มนุตตระรัง อาวัชชิตวา ธัมมัพะลัง สะริตวา ปุพพะเก ชิเน
สัจจะพะละมะสายะ สัจจะกิริ ยะมะกาสะหัง สันติ ปักขา อะปัตตะนา
สันติ ปาทา อะวัญจะนา มาตาปิตา จะนิกขันตา ชะตะเวทะ ปฏิกกะมะ
สะหะ สัจเจกะเต มัย หัง มะหาปัชชะลิโต สิขี วัชเชสิ โสฬะสะ กะรีสานิ
อุทะกัง ปัตวา ยะถา สิขี สัจเจนะ เม สะโม นัตถิ เอสา เม สัจจะปาระมีติ

พระประจำวันศุกร์ — ปางรำพึง

หลังตรัสรู้ พระพุทธเจ้าทรงยืนพิจารณาธรรมที่ค้นพบ เป็นเวลา 7 วัน พระองค์ทรงใคร่ครวญว่า ธรรมะที่ลึกซึ้งนี้มนุษย์จะเข้าใจได้หรือไม่เพราะสรรพชีวิตยังยึดติดในกิเลส พระองค์ทรงพิจารณาอย่างละเอียด ด้วยความเมตตา ก่อนตัดสินพระทัยประกาศธรรม ปางรำพึงจึงเป็นพระยืน พระหัตถ์ประสานกันที่พระอุระ

ผู้เกิดวันศุกร์มักอ่อนไหว ลึกซึ้ง และมีจินตนาการ พระปางนี้จึงเตือนใจว่า "ปัญญาที่แท้ เกิดจากการใคร่ครวญอย่างเมตตา"

คาถาสวดบูชา

อัปปะสันเนติ นาถัสสะ สาสเน สาธุสัมมะเต
อะมะนุสเสหิ สะทา กิพพิสะการิภิ
ปริสานัญจตัสสันนะ มะหิงสายะจะคุตติยา
ยันเทเสสิ มะหาวีโร ปริตตันตัมภะณามะ เห

พระประจำวันเสาร์ — ปางนาคปรก

หลังตรัสรู้ พระพุทธเจ้าประทับสมาธิใต้ต้นไม้เกิดพายุฝนรุนแรง 7 วัน พญานาคมุจลินท์เลื้อยขึ้นมา ขดลำตัวเป็นบัลลังก์ และแผ่พังพานปกคลุมเหนือพระเศียร ป้องกันฝนและลม พระพุทธเจ้ายังคงนั่งสมาธิอย่างสงบ ไม่หวั่นไหวต่อพายุ เหตุการณ์นี้แสดงถึงจิตที่มั่นคงเหนือโลกธรรม ปางนาคปรกจึงเป็นพระนั่งสมาธิ มีพญานาคแผ่พังพาน

ผู้เกิดวันเสาร์มักเข้มแข็ง อดทน และผ่านความยากลำบากมาก พระปางนี้จึงเตือนใจว่า "ผู้ที่ผ่านพายุ ย่อมสงบนิ่งกว่าเดิม"

คาถาสวดบูชา

ยะโตหัง ภะคินิ อะริยายะ ชาติยา ชาโต, นาภิชานามิ สัญจิจจะ ปาณัง
ชีวิตา โวโร เปตาฯ เตนะ สัจเจนะ โสตถิ เต โหตุ โสตถิ คัพภัสสะ

หมวด: ธรรมะและความรู้

ความรู้เกี่ยวกับพระประจำวัน และคาถาสวดบูชา

สรุปภาพรวมการดำเนินงานตามพื้นที่จังหวัด

จำนวนผู้เยี่ยมชม